ႏြားမ်ားရဲ႕တင္ပါးေပၚမွာ မ်က္လုံးအတု ပန္းခ်ီဆြဲျခင္းက ေတာ႐ိုင္းတိရိစာၦန္မ်ားရဲ႕တိုက္ခိုက္ျခင္းမွ ကယ္တင္ေပးေၾကာင္း သုေတသီမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့

တိရိစ္ဆာန်ထိန်းသိမ်းရေးသမားများဟာ တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန်များ ရှင်သန်ကြီးထွားလာစေရန် ကဏ္ဍပေါင်းစုံတွင် အဆက်မပြတ်လုပ်ဆောင်နေကြပါတယ်။ သို့ပေမဲ့ ထပ်တူထပ်မျှ အရေးကြီးတဲ့နယ်ပယ်များစွာမှာ တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန်နှင့် လူသားတို့ကြား အပြန်အလှန် အကျိုးပြုမှုမှာ နောက်ထပ် ကြီးမားသော ပဋိပက္ခတစ်ခု ရှိနေပါတယ်။ ၎င်းက တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန်များက မွေးမြူရေးတိရိစ္ဆာန်များကို သတ်ဖြတ်၍ လက်တုံ့ပြန်ခြင်းက မကြာခဏ ဖြစ်ပျက်တဲ့ ပြဿနာတစ်ရပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်စွာနဲ့ University of South Wales မှ သုတေသီများက မွေးမြူရေးတိရိစ္ဆာန်များအား တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန်များရန်မှ ကာကွယ်ရန် ကူညီရန် ထိုးဖောက်မဝင်နိုင်တဲ့နည်းလမ်းကို တီထွင်ပေးခဲ့ကြပါတယ်။

ထို႔ေၾကာင့္ Botswana သားေကာင္မ်ား ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ ေဒသတြင္း ေမြးျမဴသူတို႔ႏွင့္ လက္တြဲကာ သုေတသီမ်ားဟာ ကြၽဲႏြားမ်ားရဲ႕တင္ပါးေနာက္ဘက္ေတြမွာ မ်က္လုံးအမဲစက္မ်ား ျခယ္သထားရင္ ဘာျဖစ္သြားမွာကို ေလးႏွစ္ၾကာ ေလ့လာခဲ့ၾကပါတယ္။ ရလဒ္ေတြကလည္း အံ့ဩစရာပါဘဲ။ တင္ပါးမွာ မ်က္လုံးမ်ားျခယ္သထားတဲ့ ႏြားမ်ားဟာ အမွတ္အသားမရွိ သို႔မဟုတ္ ႐ိုးရွင္းတဲ့ cross အမွတ္အသားမ်ားျဖင့္ ျခယ္သထားတဲ့ႏြားမ်ားထက္ အသက္ရွင္ႏိုင္ေျခ ပိုမ်ားေနခဲ့ပါတယ္။ ဤစိတ္ဝင္စားဖြယ္ ႏွင့္ ဆန္းသစ္တဲ့ေျဖရွင္းခ်က္က မတူညီေသာမ်ိဳးစိတ္မ်ားစြာတြင္ ရွိႏွင့္ၿပီးသားျဖစ္ေသာ ခုခံကာကြယ္မႈပုံစံကို အသုံးျပဳထားပါတယ္။

ဂ႐ုတစိုက္ေလ့လာၿပီးေနာက္ ျခေသၤ့မ်ားသည္ ေမြးျမဴေရးတိရိစာၦန္မ်ားကို တိုက္ခိုက္သည့္ အဓိက သားေကာင္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သုေတသီမ်ားက မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့ၿပီး ၎တို႔ရဲ႕သားေကာင္ကို ခုန္ေပါက္ဖို႔ အံ့အားသင့္စရာ ျဒပ္စင္ကို အသုံးျပဳထားတဲ့ ဒီျခေသၤ့ေတြကို ေဆးျခယ္ထားတဲ့ မ်က္လုံးေတြက ဟန႔္တားေပးေနခဲ့ပါတယ္။ ၎ဟာ ထိန္းသိမ္းေရးေျမနယ္နိမိတ္တြင္ေနထိုင္တဲ့ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားကို ကူညီေပးႏိုင္သည့္ သိသာထင္ရွားေသာ ေတြ႕ရွိခ်က္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ေတာ႐ိုင္းတိရိစာၦန္မ်ားက လယ္ယာေျမအတြင္းသို႔ လြတ္လပ္စြာကူးသန္းႏိုင္ၿပီး အဖိုးတန္ေမြးျမဴေရးတိရိစာၦန္မ်ားကို သတ္ျဖတ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ အဆိုပါေဒသမ်ားဟာ ပဋိပကၡမ်ား ႏွင့္ ရင့္မွည့္ေနပါၿပီ။

ထို႔ေနာက္ လယ္သမားအမ်ားစုက ၎တို႔၏ ႏြားအုပ္မ်ားကို ကာကြယ္ျခင္းဟူေသာေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ေတာ႐ိုင္းတိရိစာၦန္မ်ားကို သတ္ရန္ တရားမဝင္ နည္းလမ္းမ်ားဆီသို႔ ကူးေျပာင္းသြားတတ္ၾကတာေၾကာင့္ ဤ႐ိုးရွင္းေသာလုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို လိုက္နာျခင္းျဖင့္ ၎တို႔ဟာ ေတာ႐ိုင္းတိရိစာၦန္မ်ားကို အႏၲရာယ္မေပးဘဲ ၎တို႔၏ေမြးျမဴေရးတိရိစာၦန္မ်ားကို ကယ္တင္ႏိုင္မည္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီနည္းပညာက ဘယ္ေလာက္အစြမ္းထက္လဲဆိုေတာ့ ေလးႏွစ္ေလ့လာမႈကာလအတြင္း ပန္းခ်ီဆြဲျခင္းေပါင္း ၄၉ ခုတြင္ ႏြားအေကာင္ေရ ၂၀၆၁ ေကာင္ကို သုံးပုံတစ္ပုံ ခြဲထားၿပီး အပိုင္းတစ္ပိုင္းကို ေဆးျခယ္ထားေသာမ်က္လုံးမ်ားကို ဆြဲထားေပးခဲ့ၿပီး ၊

ေနာက္တစ္ပိုင္းကိုေတာ့ ႐ိုး႐ိုး cross အမွတ္အသား ဆြဲေပးခဲ့သလို က်န္တစ္ပိုင္းကိုလည္း ဘာအမွတ္အသားမွ မဆြဲထားခဲ့ပါဘူး။ ထို႔ေနာက္ မ်က္လုံးေဆးျခယ္ထားတဲ့ႏြားအေကာင္ေရ ၆၈၃ ေကာင္တြင္ ေလးႏွစ္တာကာလအတြင္း တစ္ေကာင္မွ် မေသဆုံးခဲ့ပါဘူး။ ေဆးမျခယ္ထားတဲ့ ႏြား ၈၃၅ ေကာင္အနက္ အေကာင္ ငါးဆယ္ဟာ ျခေသၤ့ေတြရဲ႕လက္ခ်က္ျဖင့္ ေသဆုံးခဲ့ရၿပီး cross လုပ္ထားတဲ့ ႏြား ၅၈၃ ေကာင္အနက္ ေလးေကာင္ကလည္း ေသဆုံးသြားခဲ့ပါတယ္။

သို႔ေပမဲ့ သုေတသီမ်ားက ၎နည္းပညာကို သက္ေသျပဖို႔ အခိုင္လုံဆုံး နည္းလမ္းမရွိေသးေပမဲ့ ႏြားမ်ား၏ တန္ဖိုးအရွိဆုံး အဂၤါမ်ားကို ႏြားရဲ႕ခႏၶာကိုယ္မွာပန္းခ်ီဆြဲရန္ အႀကံျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ ျခေသၤ့မ်ားက အဟန႔္အတားကို အသုံးခ်ကာ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ တိုက္ခိုက္ရန္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိေနပါတယ္။

သို႔ေပမဲ့ ကုန္က်စရိတ္သက္သာသည့္နည္းပညာက လယ္သမားမ်ားႏွင့္ ေတာ႐ိုင္းတိရိစာၦန္မ်ားၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ထိန္းထားရန္ အဖိုးတန္ကိရိယာတစ္ခုျဖစ္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး လူႏွင့္တိရိစာၦန္မ်ား သဟဇာတျဖစ္ေအာင္ ေနထိုင္ႏိုင္ပုံကို ေဒသခံလူထုအား ပညာေပးျခင္းအတြက္ ေနာက္ထပ္ေျခလွမ္းတစ္ခုသာျဖစ္ပါတယ္။

Mia (Mckzone daily)

Reference : mymodernmet