အနှစ် ၄၀ စစ်ပွဲကြီးကိုအဆုံးသတ်စေခဲ့တဲ့ ရာဇဝင်ထဲကအမျိုးသမီး – The Geek Text

အနှစ် ၄၀ စစ်ပွဲကြီးကိုအဆုံးသတ်စေခဲ့တဲ့ ရာဇဝင်ထဲကအမျိုးသမီး – The Geek Text



Post Views:
8

ကမ်ဘာပေါျတှငျ နှစျပေါငျးမြားစှာဖွစျပှားခဲ့သောစစျပှဲကွီးမြားစှာရှိပါသညျ။ ၎င်းငျးတို့ထဲတှငျ ကမ်ဘာအကွာဆုံးစစျပှဲကွီးမှာ ခရစျနှစျ ရ၁၁ ခုနှစျမှ ခရစျနှစျ ၁၄၉၂ ခုနှစျအထိ နှစျပေါငျး ရ၈၁ နှစျတိတိကွာမွငျ့ခဲ့ပွီးခရစျယာနျဘာသာဝငျမြားနှငျ့ အစ်စလာမျဘာသာဝငျမြားအကွားဖွစျပှားခဲ့သညျ့ ဘာသာရေးစစျပှဲကွီး Iberian Religious Wars ဖွစျပါသညျ။ မွနျမာ့သမိုငျးတစျလြှောကျထိုမြှကာလရှညျလြားလှသောစစျပှဲကွီးမရှိခဲ့သောျလညျး မွနျမာ့သမိုငျးတှငျ အရှညျဆုံးစစျပှဲတစျပှဲအဖွစျ အငျးဝ-ဟံသာဝတီစစျပှဲသညျ နာမညျကြောျကွားလှပါသညျ။အငျးဝ-ဟံသာဝတီစစျပှဲကွီးသညျ အငျးဝဘုရငျမငျးကွီးစှာစောျကဲနှငျ့ မွနျမာ့သမိုငျးတှငျနာမညျကွီးပုဂ်ဂိုလျ ရာဇဓိရာဇျ(ဗညားနှဲ့)တို့လကျထကျ ၁၄ ရာစုနှစျနှောငျးပိုငျးခရစျနှစျ ၁၃၈၄ ခုနှစျမှစတငျ၍၁၅ ရာစုနှစျဦးပိုငျးအထိ နှစျပေါငျး(၄၀)ကွာမွငျ့ခဲ့သညျ့ စစျပှဲကွီးဖွစျပါသညျ။ အနှစျ(၄၀)စစျပှဲကွီးဟု ရာဇဝငျဆရာတို့ ရေးထိုးခဲ့ကွသောျလညျး တစျဆကျတညျးစစျဖွစျနခွေငျးမဟုတျပဲ စစျကိုရပျနားလိုကျ ပွနျဖွစျလိုကျနှငျ့ နှစျပေါငျး (၄၀)ကွာမွငျ့ခဲ့ခွငျးဖွစျပါသညျ။၎င်းငျးနှစျ(၄၀)စစျပှဲကွီးသညျ ဟံသာဝတီတှငျ ဗညားနှဲ့မှ ရာဇဓိရာဇျဘှဲ့ခံကာ နနျးတကျခဲ့သဖွငျ့ ၎င်းငျး၏ဦးရီးတောျ မွောငျးမွစားလောကျဖြားမှ မကြနေပျခွငျးကွောငျ့ မငျးကွီးစှာစောျကဲဆီစစျကူတောငျးကာ စတငျတိုကျခိုကျခဲ့ခွငျးဖွစျပါသညျ။မငျး ကွီးစှာစောျကဲကှယျလှနျပွီးနောကျ သားတောျဘုရငျမငျးခေါငျမှ နနျးတကျလာခဲ့ပါသညျ။ ဘုရငျမငျးခေါငျနှငျ့ ရာဇဓိရာဇျတို့သညျ အ နှစျ (၄၀) စစျတှငျ အဓိကတိုကျခိုကျခဲ့ကွသော စစျဘုရငျနှစျပါးလညျးဖွစျပါသညျ။၎င်းငျးဘုရငျနှစျပါးလကျထကျတှငျ မွနျမာ့ရာဇဝငျတှငျနာမညျကြောျသူရဲ ကောငျးမြားဖွစျသညျ့ မငျးရဲကြောျစှာ၊ ဖိုးရာဇာ၊ မိုးညှငျးသတိုးစသညျ့သူရဲကောငျးမြားပေါျထှကျလာသကဲ့သို့ မှနျရာဇဝငျတှငျလညျး နာမညျကြောျသူရဲကောငျးမြားဖွစျသညျ့ ဗိုလျမငျးဗွတျဇ၊ အမတျဒိနျ၊ လဂှနျးအိမျ၊ သမိနျဗရမျးစသောသူရဲကောငျးမြားပေါျထှကျလာခဲ့ပါ သညျ။ဘုရငျမငျးခေါငျနှငျ့ ရာဇဓိရာဇျတို့နှစျဦးကှယျလှနျပွီးနောကျ ဆငျဖွူရှငျသီဟသူသညျ ဟံသာဝတီသို့တိုကျခိုကျရနျ ထပျမံ၍ခြီတကျလာ ခဲ့ပါသညျ။၎င်းငျးအခြိနျတှငျ ဟံသာဝတီနပွေညျတောျတှငျ နိုငျငံအတှငျးမွို့စားမြားအသီးသီးမညီမညှတျဖွစျ နသေောကွောငျ့ အငျးဝတပျမြားအား ခုခံနိုငျခွငျးမရှိသဖွငျ့ ဟံသာဝတီမငျးဗညားရမျးမှ ပွဿာဒျကွီး(၃)ဆောငျဆောကျလုပျ၍ ပွဿာဒျထဲတှငျ၎င်းငျး၏နှမတောျဖွစျသညျ့ ရှငျစောပု(နောငျတှငျ ဟံသာဝတီဘုရငျမကွီးရှငျစောပု)အားနစေလြှေကျ “တွိဘုဝနာဒိတြ ပွဝရအတုလ အဂ်ဂမဟာ ဓမ်မရာဇာဓိရာဇ မဟာဒဝေီ” ဟူသောဘှဲ့အမညျကိုခံယူစပွေီးလြှငျမိဖုရားကွီးတို့၏ အဆောငျအယောငျမြားကို ဆငျမွနျးစေ၍ မှနျအမတျတို့ဝနျးရံပွီး အငျးဝမငျးထံဆကျသလိုကျရလသေညျ။

ရှငျစောပုသညျ အလှနျနူးညံသိမျမှေ့သောအမြိုးသမီးတစျဦးဖွစျပွီး ရုပျအဆငျးအလှနျလှပသောအမြိုးသမီးဖွစျသောကွောငျ့ ဆငျဖွူရှငျသီဟသူမငျးမှ အလှနျခစြျ မွတျနိုး၍ ၎င်းငျး၏ဖောငျတောျမှလကျကမျးကွိုကာ အငျးဝသို့ခေါျဆောငျသှားပွီး မိဖုရားကွီးအဖွစျထားရှိ လိုကျပါတော့သညျ။ဤသို့ဖွငျ့ ဘုရငျမကွီးရှငျစောပုဖွစျလာမညျ့ အမြိုးသမီးလေးရှငျစောပုကိုခစြျမွတျနိုးသဖွငျ့ အငျးဝမှ ဟံသာဝတီသို့နောကျထပျတစျကွိမျစစျပွုခွငျးမပွုတော့ပဲ နှစျပေါငျး(၄၀)ကွာဖွစျပှားနသေော စစျပှဲကွီးကိုအဆုံး သတျခဲ့ကွပါသညျ။မိဖုရားကွီးရှငျစောပုသညျ ဆငျဖွူရှငျသီဟသူမငျးကှယျလှနျပွီးနောကျ မငျးလှငယျမငျး၊ တောငျညိုမငျး၊ မိုးညှငျးမငျးတရားတို့လကျထကျတှငျလညျး မိဖုရားကွီးအဖွစျ အ ဆကျဆကျခြီးမွှောကျခွငျး ခံခဲ့ရပွီးမိဖုရားကွီးအဖွစျခြီးမွှောကျခွငျးခံခဲ့ရသညျ့ (၇)နှစျတာကာလအတှငျး အငျးဝတှငျမပြောျပဲ ဒဂုံဆံတောျရှငျစတေီသို့ အမွဲတစျစသှေားရောကျ၍ ဥုပုသျစောငျ့တညျ၍သာနတေတျပါသညျ။မိုးညှငျးမငျးတရားလကျထကျတှငျ ဟံသာဝတီမှကွှရောကျလာသညျ့ မှနျရဟနျးနှစျပါးနှငျ့တိုငျပငျကာ မွနျမာသက်ကရာဇျ ရ၉၁ ခုနှစျတှငျ ဟံသာဝတီသို့ထှကျပွေးလှတျမွောကျသှားပါသညျ။ထိုအခြိနျတှငျ ဟံသာဝတီတှငျ ၎င်းငျး၏အကို ဗညားရနျးနနျးတကျဆဲကာလဖွစျပွီး မှနျဘုရငျမှ နနျးတောျထဲတှငျ နနျးဆောငျတစျဆောငျဆောကျ လုပျ၍ နထေိုငျစပေါသညျ။ဗညားရမျးကှယျလှနျပွီးနောကျ ရှငျစောပု၏ သားတောျနနျးတကျလာပွီး (ပထမဆုံးအိမျထောငျဖွစျသညျ့ သမိနျစညျသူနှငျ့ရသောသားဖွစျသညျ အငျးဝသားမဟုတျပါ)၊ မောငျတောျနှငျ့တူတောျတို့ တစျဦးကိုတစျဦးလုပျကွံကွကာအဆငျ့ဆငျ့နနျးတကျကွပွီးရှငျစောပု၏တူတောျလှတျမှတျထောျမငျးသညျ မငျးကငြ့ျတရားနှငျ့အညီ မနသေောကွောငျ့ မှူးမတျတို့မှလုပျကွံသဖွငျ့ မွနျမာသက်ကရာဇျ (၈၁၄)ခုနှစျတှငျ ဘုရငျမကွီးရှငျစောပုသညျ ဟံသာဝတီတှငျ နနျးတကျခဲ့ကာမွနျမာ့သမိုငျးတှငျ တစျဦးတညျးသောဘုရငျ မကွီးဖွစျလာခဲ့ပါသညျ။ ဤသို့ဖွငျ့ အငျးဝ-ဟံသာဝတီ အနှစျ ၄၀ စစျပှဲကွီးသညျ ဘုရငျမကွီးရှငျစောပု၏အလှကွောငျ့ အဆုံးသတျခဲ့ရပါသညျ။

Credit – ဦးနတျရဲ – စစျသမိုငျးမြားနှငျ့ စစျလကျနကျမြား

[zawgyi]

ကမ္ဘာပေါ်တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာဖြစ်ပွားခဲ့သောစစ်ပွဲကြီးများစွာရှိပါသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် ကမ္ဘာအကြာဆုံးစစ်ပွဲကြီးမှာ ခရစ်နှစ် ရ၁၁ ခုနှစ်မှ ခရစ်နှစ် ၁၄၉၂ ခုနှစ်အထိ နှစ်ပေါင်း ရ၈၁ နှစ်တိတိကြာမြင့်ခဲ့ပြီးခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များနှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များအကြားဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဘာသာရေးစစ်ပွဲကြီး Iberian Religious Wars ဖြစ်ပါသည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက်ထိုမျှကာလရှည်လျားလှသောစစ်ပွဲကြီးမရှိခဲ့သော်လည်း မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အရှည်ဆုံးစစ်ပွဲတစ်ပွဲအဖြစ် အင်းဝ-ဟံသာဝတီစစ်ပွဲသည် နာမည်ကျော်ကြားလှပါသည်။အင်းဝ-ဟံသာဝတီစစ်ပွဲကြီးသည် အင်းဝဘုရင်မင်းကြီးစွာစော်ကဲနှင့် မြန်မာ့သမိုင်းတွင်နာမည်ကြီးပုဂ္ဂိုလ် ရာဇဓိရာဇ်(ဗညားနွဲ့)တို့လက်ထက် ၁၄ ရာစုနှစ်နှောင်းပိုင်းခရစ်နှစ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်မှစတင်၍၁၅ ရာစုနှစ်ဦးပိုင်းအထိ နှစ်ပေါင်း(၄၀)ကြာမြင့်ခဲ့သည့် စစ်ပွဲကြီးဖြစ်ပါသည်။ အနှစ်(၄၀)စစ်ပွဲကြီးဟု ရာဇဝင်ဆရာတို့ ရေးထိုးခဲ့ကြသော်လည်း တစ်ဆက်တည်းစစ်ဖြစ်နေခြင်းမဟုတ်ပဲ စစ်ကိုရပ်နားလိုက် ပြန်ဖြစ်လိုက်နှင့် နှစ်ပေါင်း (၄၀)ကြာမြင့်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။၎င်းနှစ်(၄၀)စစ်ပွဲကြီးသည် ဟံသာဝတီတွင် ဗညားနွဲ့မှ ရာဇဓိရာဇ်ဘွဲ့ခံကာ နန်းတက်ခဲ့သဖြင့် ၎င်း၏ဦးရီးတော် မြောင်းမြစားလောက်ဖျားမှ မကျေနပ်ခြင်းကြောင့် မင်းကြီးစွာစော်ကဲဆီစစ်ကူတောင်းကာ စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။မင်း ကြီးစွာစော်ကဲကွယ်လွန်ပြီးနောက် သားတော်ဘုရင်မင်းခေါင်မှ နန်းတက်လာခဲ့ပါသည်။ ဘုရင်မင်းခေါင်နှင့် ရာဇဓိရာဇ်တို့သည် အ နှစ် (၄၀) စစ်တွင် အဓိကတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသော စစ်ဘုရင်နှစ်ပါးလည်းဖြစ်ပါသည်။၎င်းဘုရင်နှစ်ပါးလက်ထက်တွင် မြန်မာ့ရာဇဝင်တွင်နာမည်ကျော်သူရဲ ကောင်းများဖြစ်သည့် မင်းရဲကျော်စွာ၊ ဖိုးရာဇာ၊ မိုးညှင်းသတိုးစသည့်သူရဲကောင်းများပေါ်ထွက်လာသကဲ့သို့ မွန်ရာဇဝင်တွင်လည်း နာမည်ကျော်သူရဲကောင်းများဖြစ်သည့် ဗိုလ်မင်းဗြတ်ဇ၊ အမတ်ဒိန်၊ လဂွန်းအိမ်၊ သမိန်ဗရမ်းစသောသူရဲကောင်းများပေါ်ထွက်လာခဲ့ပါ သည်။ဘုရင်မင်းခေါင်နှင့် ရာဇဓိရာဇ်တို့နှစ်ဦးကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဆင်ဖြူရှင်သီဟသူသည် ဟံသာဝတီသို့တိုက်ခိုက်ရန် ထပ်မံ၍ချီတက်လာ ခဲ့ပါသည်။၎င်းအချိန်တွင် ဟံသာဝတီနေပြည်တော်တွင် နိုင်ငံအတွင်းမြို့စားများအသီးသီးမညီမညွတ်ဖြစ် နေသောကြောင့် အင်းဝတပ်များအား ခုခံနိုင်ခြင်းမရှိသဖြင့် ဟံသာဝတီမင်းဗညားရမ်းမှ ပြဿာဒ်ကြီး(၃)ဆောင်ဆောက်လုပ်၍ ပြဿာဒ်ထဲတွင်၎င်း၏နှမတော်ဖြစ်သည့် ရှင်စောပု(နောင်တွင် ဟံသာဝတီဘုရင်မကြီးရှင်စောပု)အားနေစေလျှက် “တြိဘုဝနာဒိတျ ပြဝရအတုလ အဂ္ဂမဟာ ဓမ္မရာဇာဓိရာဇ မဟာဒေဝီ” ဟူသောဘွဲ့အမည်ကိုခံယူစေပြီးလျှင်မိဖုရားကြီးတို့၏ အဆောင်အယောင်များကို ဆင်မြန်းစေ၍ မွန်အမတ်တို့ဝန်းရံပြီး အင်းဝမင်းထံဆက်သလိုက်ရလေသည်။ရှင်စောပုသည် အလွန်နူးညံသိမ်မွေ့သောအမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရုပ်အဆင်းအလွန်လှပသောအမျိုးသမီးဖြစ်သောကြောင့် ဆင်ဖြူရှင်သီဟသူမင်းမှ အလွန်ချစ် မြတ်နိုး၍ ၎င်း၏ဖောင်တော်မှလက်ကမ်းကြိုကာ အင်းဝသို့ခေါ်ဆောင်သွားပြီး မိဖုရားကြီးအဖြစ်ထားရှိ လိုက်ပါတော့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဘုရင်မကြီးရှင်စောပုဖြစ်လာမည့် အမျိုးသမီးလေးရှင်စောပုကိုချစ်မြတ်နိုးသဖြင့် အင်းဝမှ ဟံသာဝတီသို့နောက်ထပ်တစ်ကြိမ်စစ်ပြုခြင်းမပြုတော့ပဲ နှစ်ပေါင်း(၄၀)ကြာဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲကြီးကိုအဆုံး သတ်ခဲ့ကြပါသည်။မိဖုရားကြီးရှင်စောပုသည် ဆင်ဖြူရှင်သီဟသူမင်းကွယ်လွန်ပြီးနောက် မင်းလှငယ်မင်း၊ တောင်ညိုမင်း၊ မိုးညှင်းမင်းတရားတို့လက်ထက်တွင်လည်း မိဖုရားကြီးအဖြစ် အ ဆက်ဆက်ချီးမြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီးမိဖုရားကြီးအဖြစ်ချီးမြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရသည့် (၇)နှစ်တာကာလအတွင်း အင်းဝတွင်မပျော်ပဲ ဒဂုံဆံတော်ရှင်စေတီသို့ အမြဲတစ်စေသွားရောက်၍ ဥုပုသ်စောင့်တည်၍သာနေတတ်ပါသည်။မိုးညှင်းမင်းတရားလက်ထက်တွင် ဟံသာဝတီမှကြွရောက်လာသည့် မွန်ရဟန်းနှစ်ပါးနှင့်တိုင်ပင်ကာ မြန်မာသက္ကရာဇ် ရ၉၁ ခုနှစ်တွင် ဟံသာဝတီသို့ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားပါသည်။ထိုအချိန်တွင် ဟံသာဝတီတွင် ၎င်း၏အကို ဗညားရန်းနန်းတက်ဆဲကာလဖြစ်ပြီး မွန်ဘုရင်မှ နန်းတော်ထဲတွင် နန်းဆောင်တစ်ဆောင်ဆောက် လုပ်၍ နေထိုင်စေပါသည်။ဗညားရမ်းကွယ်လွန်ပြီးနောက် ရှင်စောပု၏ သားတော်နန်းတက်လာပြီး (ပထမဆုံးအိမ်ထောင်ဖြစ်သည့် သမိန်စည်သူနှင့်ရသောသားဖြစ်သည် အင်းဝသားမဟုတ်ပါ)၊ မောင်တော်နှင့်တူတော်တို့ တစ်ဦးကိုတစ်ဦးလုပ်ကြံကြကာအဆင့်ဆင့်နန်းတက်ကြပြီးရှင်စောပု၏တူတော်လွတ်မွတ်ထော်မင်းသည် မင်းကျင့်တရားနှင့်အညီ မနေသောကြောင့် မှူးမတ်တို့မှလုပ်ကြံသဖြင့် မြန်မာသက္ကရာဇ် (၈၁၄)ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မကြီးရှင်စောပုသည် ဟံသာဝတီတွင် နန်းတက်ခဲ့ကာမြန်မာ့သမိုင်းတွင် တစ်ဦးတည်းသောဘုရင် မကြီးဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။ ဤသို့ဖြင့် အင်းဝ-ဟံသာဝတီ အနှစ် ၄၀ စစ်ပွဲကြီးသည် ဘုရင်မကြီးရှင်စောပု၏အလှကြောင့် အဆုံးသတ်ခဲ့ရပါသည်။

Crd

Crd

arkarta